نظریات جامعه شناختی، مراحل چرخه عمر، رضایت گردشگران

 

گردشگری به فعالیتی اطلاق میشود که زمان سفر گردشگران به و قوع میپیوندد و در برگیرنده همه چیز از قبیل برنامه ریزی سفر، مسافرت به مکان مورد نظر، اقامت در آنجا، بازگشت و یادآوری خاطرات سفر بعد از بازگشت میباشد. همچنین فعالیتهایی که مسافر به عنوان بخشی از سفر انجام میدهد، نظیر خریدهای انجام شده و تعاملاتی که میان میزبان و میهمان به وجود میآید. خلاصه آنکه، گردشگری تمامی فعالیتها و تاثیراتی است که در طول سفر برای بازدیدکننده، به وقوع میپیوندد (لامزدن، ۱۳۸۷ : ۴).
آنگاه که موضوع گردشگری مطرح میشود یکی از نخستین سوالاتی که در ذهن برنامهریزان این صنعت، سیاستگذران، محققان و علاقه مندان آن شکل میگیرد این است که مردم چرا به سفر میروند، آنها چرا مقصد مشخصی را برای سفر خود انتخاب میکنند و انگیزه ایشان از این انتخاب چیست.
مطالعهی انگیزههای مسافران از آن رو اهمیت دارد که به برنامهریزان و سیاستگزاران آنها اطلاع میدهد که مقصد مطلوب گردشگران کجاست و چه ویژگیهایی باید داشته باشد. به این ترتیب مدیریت مقاصد گردشگری خواهد توانست بازار هدف خود که بیشترین تطابق را با داشته ها و امکانات مقصد مورد نظر دارند یافته و منابع خود را به گونهای مناسب در جهت پاسخگویی به نیازهای بازار هدف تجهیز نماید.
شناسایی انگیزههای گردشگران به طرق مختلفی میسر است. نخستین روش مطالعهی تاریخ سفر و بررسی انگیزهی گردشگران در دورانهای مختلف است. دوم، استفاده از تحلیلهای روانشناختی برای بررسی رفتار مصرفکنندگان گردشگری و روش سوم، انجام مطالعات بازار برای مقاصد گوناگون گردشگری است (رنجبریان و همکاران، ۱۳۸۸: ۴۹).
بسیاری از نظریات جامعه شناختی و روانشناختی حاکی از آنند که انگیزه، مفهومی نسبتا ایستا است، اما پیرس (۱۹۸۸) که از مفهوم “نردبان مسافرت” در بررسی انگیزه در گردشگری استفاده میکند بر این باور است که انگیزه امری متنوع الشکل و پویاست که خصوصا در نتیجه افزایش سن و مراحل چرخه عمر تغییر میکند و همچنین تحت تاثیر افراد دیگر نیز قرار میگیرد. پیرس اذعان دارد که تحت تاثیر روانشناختی به نام مازلو (۱۹۴۵) بودهاست مازلو طیفی ازسلسله مراتب نیازها ارائه کرد که از نیازهای سطح پایین که عمدتا نیازهای جسمی هستند شروع شده به نیازهای سطح بالای فکری ختم میشود. وی از این نیازها به ترتیب صعودی به عنوان نیازهای فیزیولوژیکی، امنیتی، اجتماعی، احترام به خود و خودشکوفایی یاد میکند، پیرس با استفاده از عقاید مازلو (۱۹۴۵) طبقهبندی زیر را انگیزههای گردشگری ارائه داد :آرامش، هیجان و شور، تعامل اجتماعی، پرورش اعتماد به نفس و احساس خرسندی (میسون ، ۱۳۸۷ : ۱۰).
در زمینهی گردشگری، انگیزه و عوامل مرتبط با آن مطالعات قابل توجهی صورت نگرفته است با این وجود در پژوهشی که اخیرا در زمینه انگیزههای گردشگری انجام شدهاست صرفا به مقایسه دو نسل جوان و میانسال پرداخته است. بنابراین در اینجا ضروری مینماید که این مقایسه در سطح گستردهتری در سه نسل (جوان، میانسال و پیر) انجام شود که در این پژوهش درصدد آن هستیم گردشگری، انگیزه و عوامل مرتبط با آن را در سه نسل (جوان، میانسال و پیر) در شهرستان قصرشیرین مورد بررسی قرار دهیم حال باتوجه به آنچه که مطرح گردید مسئله تحقیق حاضر این است که چه عواملی بر انتخاب گونه های گردشگری در شهرستان قصرشیرین تاثیر دارد؟
۱-۲- ضرورت و اهمیت تحقیق
از لحاظ قدمت گردشگری پدیدهای کهن است که بر پایه حرکت و جابهجایی انسان استوار و در عین حال سرشت آدمی نیز با سفر و آشنایی با زمینه های مختلف مکانهایی غیر از محل اقامت او عجین شده است. از نظر اهمیت اقتصادی نیز گردشگری در اقتصاد جهانی از اهمیت بالایی برخوردار است و یکی از منابع مهم درآمدهای ارزی هم برای جوامع پیشرفته و هم برای کشورهای در حال توسعه است و امروزه مساله انگیزهها در توریسم، انتخاب مسافرت از جمله مسائلی است که ذهن محققان حوزه توریسم و گردشگری را به خود مشغول کردهاست آنها را به تلاش وا داشته است تا هر روز بیش از پیش درباره انگیزهها و رویاهایی که مسافران را وا میدارد تا وقت و پول خود را در این راه هزینه نمایند و به کنکاش بپردازند (جاروندی و همکاران، ۱۳۸۸: ۱۲۴).
بنابراین با این شناخت، مدیریت مقاصد گردشگری خواهند توانست بازار هدف خود را به گونهای مناسب در جهت پاسخگویی به نیازهای بازار هدف تجهیز کنند.این تنها راه واقعی موفقیت در جلب رضایت گردشگران و توسعه گردشگری در مقصد است، زیرا تامین انتظارات گردشگران یا عمل کردن فراتر از این انتظارات به معرفی مقصد یا جلوهای مناسب نزد گردشگران میانجامد و آنها نه فقط تکرار سفر به این مقصد را در برنامه قرار خواهند داد بلکه عاملی موثر در تبلیغ برای مقصد ومورد نظر خواهد بود.
با در نظر گرفتن آنچه که گفته شد فواید گونه شناسی گردشگری را میتوان به طور مختصر و مفید در چند مورد ذکر کرد:
– امکان پذیری پیش بینی و شناخت جریانها و روندهای گردشگری؛
– سمت و سو دهی به بازارهای هدف گردشگری به ویژه برای آژانسهای مسافرتی؛
– شناخت ظرفیت موجود در کشور از نظر انواع گردشگری؛
– شیوهای برای سادهسازی در درک رفتار گردشگران برای دستاندرکاران صنعت گردشگری؛
– تسهیل امکان برنامه ریزی، بازاریابی، تامین خدمات و تاسیسات زیربنایی مورد نیاز متناسب با
در این تحقیق تلاش میشود تا باشناسایی انگیزههای گردشگران شهرستان قصرشیرین و تاثیر عوامل زمینهای و اجتماعی ب
ر انتخاب گونه های گردشگری به
راهبردهای توسعه متناسب با نیاز گردشگری این شهرستان دست یافت.
۱-۳- اهداف تحقیق
۱-۳-۱- اهداف اصلی
– شناخت تاثیر عوامل موثر بر انتخاب نوع گونه های گردشگری آنها