۱تاریخچه مواد

می 29, 2020 by بدون دیدگاه

کوکایین در امریکای جنوبی شناخته شده بوده و برگهای گیاه کوکا مورد استفاده قرار می گرفته ان. تولید شربت و ماده ی خشک در سده های گذشته از شکل های جور واجور مواد انجام شد. اولین بار در سال ۱۸۰۶ مورفین و در سال ۱۸۳۲ کدیین از تریاک جدا شدن و کم کم در قرن بیستم جانشین تریاک خام شدن. کوکایین هم از بوته اریتروکسیلون کوکا استخراج می شه که اولین بار در سال ۱۸۶۰ الکالویید کوکایین تولید شده و در سال ۱۸۸۰ به عنوان بی حس کننده ی موضعی استفاده شد.

زیگموند فروید در ۱۸۸۴ در مورد اثرات فارماکولوژیکی کوکایین تحقیق کرد و به گفته ی زندگینامه نویسان یه مدت به این دارو وابستگی پیدا کرد. کوکایین در سال ۱۹۱۴ در ردیف هرویین ومورفین قرار گرفت اما پیش ازآن واسه درمان خیلی از بیماریها مورد استفاده قرار می گرفت. اما آمفتامینا گذشته مصرف باحال تری دارن. با تولید صنعتی آمفتامینا به نظر می رسید آدم کیمیایی جوونی رو پیدا کرده.

مصرف آمفتامین انرژی و خلق بالا، بی خوابی و از دست دادن خستگی و جنب و جوش رو در سنین جور واجور موجب شد. از آمفتامین ها در جنگ جهانی دوم استقبال بزرگی شد و سربازان به کمک اون پر از انرژی می شدن. بعضی وقتا به قهرمانان جنگ این مواد رو به عنوان هدیه ای لذت بخش اعطا می کردن. بعد از جنگ هم واسه رفع افسردگی و داشتن اندام ایده آل از آمفتامین ها استفاده می شد که پس از ۱۹۷۰ با مشاهده مشکلات این مواد، مصرف اون غیرقانونی اعلام شد.

افسردگی

 

۲-۱-۲طبقه بندی مواد

ترکیباتی که موجب تغییرات مغزی می­شن در DSM-IV-TR به عنوان مواد و مشکل های مربوط به مواد خطاب شده ­ان. مشخصه­ی این مشکل­ها، بروز تغییراتی در خلق، رفتار، کارکرد شناختی، مشکل در کارکرد اجتماعی یا شغلی، مقاومت ویا وابستگی به مواد (که منتهی به مصرف همیشگی و دراز مدت دارو یا مواد می شه) است. به دنبال مصرف همیشگی و طولانی داروی مضر یا سم می­باشه. گروه های خیلی از مواد موجب این مشکل ها می شه :

الکل (اتانول). الکل چوب (متانول) چون ارزانه ممکنه واسه تقویت اثر به اتانول اضافه شه که سمیه و موجب کوری می­شه.

آمفتامین:موادشبه آمفتامینی دراین گروه جای می گیرند،مثل ۴ و۳- متیلن دی اکسیدآمفتامین ((MDMA.

کافئین

حشیش و ماری جوونا

کوکائین. کراک شکل خالص کوکائینه.

توهم زاها . عبارتند از مسکالین (موجود در کاکتوس پیوت)، پیسلوسیبین (موجود در قارج ها)، و مشتقات اسید لیزرژیک (LSD) . این مواد رو روانپریشی زا هم می می گن.

سیب

مواد استنشاقی. عبارتند از حلالهایی مثل تولوئن وبنزین وگازهای مثل اکسید نیتریک

بنزین

نیکوتین

مواد افیونی (اپیوئیدها)

فن سیکلیدین (PCP)

داروهای بیحالی زا (سداتیو)، خواب آورها، ضد اضطراب: این داروها بسته به مقدار مصرف ممکنه به جای همدیگه به کار روند و موجب بیحالی (اثر آروم بخش) خواب آلودگی (آسون کردن خوابیدن)، یا از بین رفتن اضطراب (تخفیف اضطراب) می­شن.

اضطراب

داروهای نسخه شده یا بدون نسخه: عبارتند از داروهای ضد درد، مثل اکسی کونتین(یه ماده شبه افیونی)، فرآورده های بدون نسخه مثل افدرا (یه داروی محرک که حالا مصرف اون در ایالت متحده ممنوع شده).

استروئیدهای آنابولیک-آندروژنیک. تستوسترون وهورمون رشدانسانی(HGH) (کاپلان وسادوک، ۲۰۱۰، ترجمه با ارزش و همکاران، ۱۳۹۰).

هم اینکه در تقسیم بندی دیگر مواد مخدر به چند گروه اصلی به توضیح زیر  تقسیم می­شن:

الف- مواد مخدر افیونی: تخدیر یا احساس آرامش، بی دردی و بی غمی، تاثیریه که گروهی از مواد روانگردان به نام مواد مخدر افیونی در روح و روان آدم ایجاد می کنن. این گروه که تریاک(افیون)، هروئین و کراک معروفترین اعضای اون می­باشن، در ایران بیشترین گسترش مصرف رو دارن. چون عموم این مواد از گیاه تریاک، که به لاتین اپیوم خونده می­شه، گرفته می­شن، به این خونواده، اپیوئیدها هم گفته می­شه. اعضای این گروه علاوه بر آ نکه در پزشکی به عنوان داروهای ضد درد (مثل مورفین، کدئین و ترامادول)، داروهای ضد اسهال و داروهای ضد سرفه کاربرد دارن، بالاترین خاصیت اعتیاد زایی رو هم دارن (آذری، ۱۳۹۲).

ب- مواد محرک: این مواد باعث احساس انرژی و شادی،بزرگ پنداری ،بیش فعالی وبی قراری و جلوگیری اشتها در فرد مصرف کننده می­شن(بارت[۱۲] ، ۱۹۹۶). کوکائین و ترکیبات آمفتامینی مانند ((شیشه)) به این گروه تعلق دارن. اعضای این گروه اعتیادزایی جسمی بالایی ندارن، ولی مصرف اونا با اعتیاد روحی و مشکلات جسمی بسیاری همراه س.

ج- مواد خواب آوربعضی از معتادان، قرصهای خوا ب آور و آرامش بخش از جمله دیازپام، کلونازپام، لورازپام و فنوباربیتال رو خارج از کاربرده های پزشکی اونا مورد سوء مصرف قرار میدن. این مواد، خاصیت اعتیادزایی زیادی دارن، اما مشکلات جسمی کمتری به همراه دارن(آذری، ۱۳۹۲).

 

د- مواد توهم زا: به این جور مواد وداروهای،روانپریش زا هم می گن چون علاوبر توهمات ، موجبات قطع تماس فرد با واقعیت وبسط وگسترش وهوشیاری هم می شن(کاپلان وسادوک ۲۰۰۰) توهم به معنی دیدن، شنیدن، لمس و یا چشیدن چیزیه که در واقع در دنیای خارج وجود نداره. مثلا در توهمات بینایی، فرد تصاویر یا افراد یا اشیایی رو می­بیند که در واقع وجود ندارن. خاصیت توهم زایی، عموما با خاصیت تحریک هم همراه می­باشه. خیلی از مواد محرک، توانایی توهم زایی هم دارن. مثلا حشیش، شیشه و اکستاسی (قرصهای اکس) هر کدوم به میزانی متفاوت توانایی تحریک و توهم زایی دارن. البته بعضی از مواد مانند ال اس دی تقریبا به طور خالص فقط توانایی توهم زایی دارن.

ر– مواد متفرقه: الکل، که یکی از مهمترین موادیه که مورد سوءمصرف قرار می گیرد، در مقادیر کم، خاصیت تحریک کنندگی و در مقادیر بالاتر، خاصیت آرامش بخش و خواب بیاری داره، و در آخر می تونه باعث ایجاد بیهوشی و حتی مرگ شه. در خیلی از کشورای غربی، بعضی از مواد شیمیایی معمولی مانند لاک، تینر و بنزین هم به صورت استنشاقی سوءمصرف می­شن. قرص های نیروزا و آمپولهای هورمونی (استروئیدهای آنابولیک) که در باشگاه های بدنسازی مورد استفاده قرار می­گیرند هم، مثالهایی از مواد مورد سوءمصرف هستن (آذری، ۱۳۹۲).

تعریف هر کدوم از اصطلاحات وابستگی و سوء مصرف مواد به توضیح زیره:

 

۲-۱-۳ وابستگی

اعتیاد به مواد مخدر به عنوان یه مشکل روانپزشکی ،با ابعاد زیست شناختی ،روانشناختی ،اجتماعی ومعنوی یکی از مشکلات عصر حاضره .اعتیادعبارتست از وابستگی به موادی که تکرار مصرف اون با کمیت مشخص ودر زمانای مشخص از نظر مصرف کننده لازم بوده ودارای ویژگیهای زیره

-ایجاد وابستگی جسمی (فیزولوژیکی)

– ایجاد وابستگی فکری (روانی )

– پیدایش پدیده تحمل  دربدن نسبت به موادمصرفی

-به دست آوردن مادهی نیاز به هر شکل وطریق ممکن

-تاثیر داغون کننده برمصرف کننده ،خونواده واحتماع

کلمه اعتیاد یا واژه معتاد ،معنی ناجور وتحقیرآمیزیه که ازنظر علمی وپزشکی نمی تونه معنی سوءمصرف مواد رو به عنوان یه مشکل مشخص کنه. سازمان بهداشت روانی (WHO)[14]وابستگی رو بجای اعتیاددر سال ۱۹۶۴ جانشین کرد.

وابستگی به مصرف تکراری یه دارو یا ماده شیمیایی، با یا بدون وابستگی جسمی. وابستگی جسمی نشون دهنده ی تغییر در حالت فیزیولوژیه که به دلیل مصرف تکراری یه دارو اتفاق افتاده و با قطع مصرف دارو منتهی به یه سندرم خاص می شه.براساس سیستم DSM-IV_TRبرای تشخیص وابستگی به مواد وجود دست کم سه نشونه از ۱۱نشانه مرضی اصلی لازمه ،نشونه های بالینی اصلی واسه تشخیص وابستگی به مواد بشرح زیره :

[۱] – Shannon

[۲] -United Nations Office on Drugs and Crime

[۳]- Diagnostic And Statistical Of Manual Of Mental Disorders- Iv Three Edition

[۴] – Erythroxylon Coca

[۵]- Substances

[۶]- Substances –Related  Disorder

[۷]- Methylene Dioxey Methamphetamine

[۸]- Lysergic Acid Diethylamide

[۹]- Psychedelics

[۱۰]- Phencyclidine

[۱۱]- Human Growth Hormone

[۱۲] -Bart

[۱۳] – Dependence